Logistyka i transport jabłek

Zbiory jabłek, to najbardziej wyczekiwany okres cyklu produkcyjnego, ale też najbardziej pracochłonny. W chwili obecnej żmudny proces zbierania jabłek do skrzyń, zastępowany jest bardziej efektywnym zbieraniem jabłek do skrzyniopalet. System ten jest popularny z powodu redukcji nakładów pracy związanych z transportem oraz przygotowaniem owoców do przechowywania.

Eksport artykułów rolno-spożywczych do krajów afrykańskich dokonywany jest przede wszystkim drogą morską. Wynika to przede wszystkim ze znacząco niższych cen transportu morskiego w porównaniu z transportem lotniczym, który w przypadku wysyłek poza UE ma stosunek 20:80.

Jabłka transportowane są głównie w czterdziestostopowych kontenerach chłodniczych typu Reefer. Istnieje możliwość wysyłki w dwudziestostopowych  kontenerach, jednak w przypadku eksportowania owoców sposób ten jest nieopłacalny, ze względu na ich niską dostępność oraz niewielkie możliwości załadunku. W czterdziestostopowych kontenerach mieści się około 22 ton owoców.

Owoce dowożone są do śródziemnomorskich portów ciężarówkami, po czym produkty przeładowywane są do kontenerów. Dzięki temu, transport skrócony jest o około 7 dni. Porty w Europie południowej wykorzystywane są przede wszystkim do wysyłki jabłek do Afryki Północnej i na Bliski Wschód, do portów Jeddah i Jebel Ali. Z Kopru (Słowenia) i Triestu (Włochy) realizuje się bardzo szybkie wysyłki do Libii, Egiptu i Algierii – statkiem ok. 3-5 dni, co w przypadku owoców ma duże znaczenie. Na tak krótkich trasach, eksporterzy decydują się na kontenery chłodnicze bez temperatury kontrolowanej. Ale w przypadku transportu z Gdyni (Polska), gdzie transport trwa 40 dni, korzysta się w transporterów regulujących wilgotność powietrza. Koszt eksportu w temperaturze kontrolowanej jest około 20% wyższy.

Jabłka to produkty żywe, w których po zerwaniu wciąż zachodzą procesy życiowe, z których najistotniejsze są oddychanie transpiracja, czyli parowanie.

Oddychanie

W normalnych warunkach w trakcie oddychania ilość pochłanianego tlenu jest równa ilości pochłanianego dwutlenku węgla. Udowodniono, że w przypadku ograniczenia ilości tlenu i zachowania odpowiedniej ilości dwutlenku węgla, spowolniony zostanie proces starzenia. W związku z tym, uznano, że najłatwiejszym sposobem na obniżenie intensywności oddychania, a co za tym idzie starzenia się jabłek jest przechowywanie ich w temperaturze zbliżonej do ich temperatury zamarzania (od około 0°C do 3°C). Ważne, by spadek temperatury nie spowodował miejscowego przemrożenia owoców. Przechowywanie jabłek w chłodni, pozwala przedłużyć ich świeżość o kilkadziesiąt dni.

Parowanie

Transpiracja, czyli parowanie pozwala uchronić roślinę przed przegrzaniem, jak również przyczynia się do wytworzenia podciśnienia odgrywającego kluczową rolę w procesie przewodzenia wody oraz substancji mineralnych wewnątrz rośliny. Jednak w przypadku sadowników proces ten związany jest ze stratami, ponieważ długotrwałe przechowywanie owoców powoduje spadek ich masy, a co za tym idzie spadek zysków. Co więcej, owoce tracą na jakości i wyglądzie, głownie przez nieatrakcyjną pomarszczoną skórkę. Proces parowania zachodzi wolniej, gdy temperatura przechowywania jest niższa. Jest to kolejny powód, dla którego warto przechowywać owoce w chłodni. Dotyczy to również ich transportu.[i]

Optymalna temperatura i wilgotność powietrza:

Odmiana

Zakres temperatury w °C

Wilgotność powietrza w %

Okres przechowywania

Jabłko Idared

3,5-4,5

90-95

5 miesięcy

Jabłko Golden Delicious

1,5-2

90-95

4-6 miesięcy

 

[i] Materiał przygotowany na podstawie: http://www.e-sadownictwo.pl/wiadomosci/inne/4377-ograniczenia-i-mozliwosci-w-transporcie-owocow-rozmowa-ze-spedytorem

http://www.fresh-market.pl/owoce_i_warzywa/owoce/ogolne_informacje_z_rynku_owocow/warunki_transportu_i_przechowywania_owocow,p1536432889

https://chlodnie.eu/transport-owocow-i-warzyw/